Çiğ köfte – Turkse pittige vegan balletjes

Çiğ köfte – Turkse pittige vegan balletjes

De Turkse keuken heb ik een paar decennia geleden in eerste instantie leren kennen door een vriendin van Turkse afkomst en vervolgens ook tijdens mijn vele vakanties naar Turkije. In al die jaren heb ik best wat Turkse recepten op mijn repertoire gezet maar hoewel ik çiğ köfte een aantal keren heb gegeten, had ik ze nog nooit eerder zelf gemaakt. Omdat deze vegan streetfood snack inmiddels een beetje bekendheid begint te krijgen in ons land, was dit voor mij een trigger om ze nu eindelijk eens zelf te maken!

Vegan çiğ köfte

Wie het origineel kent van deze pittige balletjes, weet dat ze dan eigenlijk helemaal niet vegan zijn. Ģiğ köfte (spreek uit als tsjie kuftuh) betekent namelijk zoiets als rauwe gehaktballetjes. De balletjes bestaan uit onder andere bulgur en van origine in combinatie met heel mager lams- of rundergehakt. Omdat de çiğ köfte niet worden gegaard maar alleen gekneed, bleef het vlees dus dan ook rauw. Rauw vlees en een warm klimaat zijn echter niet zo’n goede combinatie en daarom mogen in Turkije sinds 2009 geen gerechten met rauw vlees meer worden verkocht. Ook in ons land is dit voor de VWA een no-no. In de privésfeer bij Turkse mensen thuis wordt dit echter heus nog wel eens met vlees gemaakt. Ik heb ze overigens ook leren kennen met vlees. Omdat ze nu, ook in Turkije, geheel vegan zijn, worden de balletjes ook wel yalancı (leugenaar) çiğ köfte genoemd.

Overigens leek het mij ook heerlijk om Turkse witte kaas aan het çiğ köfte mengsel toe te voegen (al zijn ze dan natuurlijk niet meer vegan maar nog wel vegetarisch). Ik twijfelde echter of ik hiermee geen ‘heiligschennis’ zou plegen maar na een rondje googelen in het Turks (ja, ik spreek, lees en schrijf het een beetje), kwam ik tot de conclusie dat dit wel meer wordt gedaan dus heb ik het toegevoegd. Ik heb namelijk altijd een blik volvette 60+ Turkse kaas in de koelkast staan 😉

Ģiğ köfte is streetfood

Ģiğ köfte zijn eigenlijk een mezze maar is inmiddels echt een streetfood product geworden. Vooral in de grote steden in Turkije zie je zaakjes waar mensen samenkomen om deze pittige balletjes te snacken. Ook in ons land zie je dergelijke zaakjes steeds meer, waar je ze ter plaatse kunt eten, afhalen of ook laten bezorgen. Vaak worden de balletjes geserveerd in slablaadjes met wat citroensap en eventueel een dipje met granaatappelmelasse. Maar ook worden ze wel verkocht als wrap die met het mengsel wordt besmeerd en belegd met bijvoorbeeld, sla, komkommer, ui, tomaat en peterselie. Traditioneel drink je ayran bij de çiğ köfte, een gezouten yoghurtdrank. Het heeft wat weg van verdunde karnemelk waaraan wat zout is toegevoegd. Ayran werk ook echt goed om te blussen want çiğ köfte zijn behoorlijk pittig. En ook het zoete vegan dipje met granaatappelmelasse helpt om het pittige te neutraliseren in je mond.

Bepaalde ingrediënten in de çiğ köfte

Voor bepaalde ingrediënten in de çiğ köfte moet je wel een tripje naar een Turkse winkel maken. Zo heb je rode peperpuree (biber salçası) nodig, wat heel anders is dan sambal. Dit is er in een scherpe en in een zoetere (tatlı) variant, die evengoed nog pit heeft maar niet zo sterk. Deze heb ik zelf in huis. Ook gaat er pul biber in, wat cayennepeper is maar dan grof gemalen. Dan heb je ook nog isot (urfa biberi) nodig. Dit is een grof gemalen chilipepersoort die ze aan de plant door laten rijpen tot hij nagenoeg zwart is. De smaak is een beetje rokerig en ook wat zoutig en niet heel scherp. Ook bulgur koop ik altijd in de Turkse winkel. Voor çiğ köfte heb je de fijne soort (köftelik bulgur) nodig maar in de supermarkten zie je doorgaans de grovere soort. Tot slot nog granaatappelmelasse (nar ekşisi) voor de dip. Ik ben het zelf nog nooit in de supermarkt tegengekomen maar volgens mij wordt het wel in grotere AH filialen verkocht.

Ingrediënten

  • Voor de çiğ köfte:
  • 400 gr fijne bulgur
  • 2 uien
  • 4 teentjes knoflook
  • 2 à 3 bosuitjes, afhankelijk van de dikte
  • 1 grote tomaat
  • ½ bakje platte peterselie
  • 3 el rode peperpuree
  • 3 el tomatenpuree
  • 2 tl pul biber
  • 2 tl gemalen komijn
  • 4 tl isot
  • 2 tl zout
  • 2 tl zwarte peper
  • 2 el zonnebloemolie
  • Optioneel: 150 gr Turkse witte kaas
  • Voor het serveren:
  • Kropsla
  • 1 citroen
  • Voor de dip:
  • 100 ml nar ekşisi
  • 1 el tomatenpuree
  • ½ tl suiker
  • Citroensap
  • Materialen: keukenmachine, kom, kommetje, platte schaal

Aan de slag!

  1. Snipper de uien heel fijn en hak de knoflook fijn. Bij voorkeur in een keukenmachine zodat je niet te grove stukjes in de çiğ köfte krijgt. Halveer de tomaat en schep het vocht en de zaadjes in een kommetje. Snijd het vruchtvlees heel fijn. Kan eventueel ook even kort in de keukenmachine.
  2. Meng in een kom de bulgur met 1 eetlepel olie en alle ingrediënten (behalve bosui en peterselie), ook vocht met zaadjes van de tomaat.
  3. Kneed het mengsel minstens 10 minuten, liever nog langer, tot een stevig, samenhangend geheel. Denk aan het kneden van gehakt voor gehaktballen. Het mengsel blijft iets korrelig voelen omdat bulgur nou eenmaal korrelig is. Maar als het na 15 tot 20 minuten nog steeds niet goed samenhangt en te korrelig blijft, dan wat lauw water toevoegen. Tijdens het kneden merk je dat de bulgur gaat zwellen en uiteindelijk hoort het amper nog aan je handen te plakken. Laat het mengsel minstens een uur rusten. Langer is zeker nog beter zodat de bulgur nog meer kan zwellen en zachter wordt.
  4. Snijd ondertussen bosuitjes en peterselie heel fijn. Voeg dit samen met nog een lepel olie (en optioneel verkruimelde witte kaas) toe aan het mengsel toe en kneed wederom minsten 10 minuten tot het niet meer aan je handen plakt. Laat nu weer rusten, minstens een kwartier.
  5. Maak ondertussen het sausje, snijd wat halve plakjes citroen en leg slablaadjes klaar op een grote platte schaal.
  6. Neem nu een portie van het mengsel en kneed tot een ovaal balletje. Knijp in het balletje zodat je vingertoppen zichtbaar zijn.
  7. Leg de çiğ köfte op de slablaadjes en serveer met de citroen en de dip.

Meer Turkse recepten:

Advertentie
 

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*