Heimwee naar vakantie gerechten: Turkije

Heimwee naar vakantie gerechten: Turkije

Heb jij dat ook? Dat als je terug bent van vakantie, je altijd heimwee hebt naar bepaalde gerechten die je dan thuis ook eens wilt maken? Ik heb dat altijd. Veel gerechten kennen we vaak al omdat ze hier al sinds jaar en dag zijn ingeburgerd, zoals veel Italiaanse gerechten. Een pastaatje draaien we onze hand niet meer voor om. En vaak kennen we gerechten ook omdat we het kunnen bestellen of omdat we het al eens in een restaurant hebben gegeten. Maar het kan ook zijn dat je op vakantie iets hebt gegeten wat helemaal nieuw voor je is. Of je kende het wel al maar wil het nu dan echt eens een keer zelf maken. Ik neem je mee op reis naar populaire vakantiebestemmingen en hun bekende gerechten. In dit eerste deel bijt Turkije het spits af!

Izgara köfte (Turkse gehaktballetjes)

Köfte (of kofta, kefte, kūfta) is een verzamelnaam voor vleesballetjes die veel worden gegeten in Turkije, het Midden-Oosten, de Balkan en Noord-Afrika. In elk land of elke streek hebben ze hun eigen varianten. Deze izgara köfte is een Turkse variant en betekent niets meer dan gegrilde gehaktballetjes. En eigenlijk zijn het niet eens balletjes, want ze zijn plat.

Çiğ köfte – pittige vegan balletjes

Wie het origineel kent van deze pittige balletjes, weet dat ze dan eigenlijk helemaal niet vegan zijn. Ģiğ köfte (spreek uit als tsjie kuftuh) betekent namelijk zoiets als rauwe gehaktballetjes. De balletjes bestaan uit onder andere bulgur en van origine in combinatie met heel mager lams- of rundergehakt. Omdat de çiğ köfte niet worden gegaard maar alleen gekneed, bleef het vlees dus dan ook rauw. Rauw vlees en een warm klimaat zijn echter niet zo’n goede combinatie en daarom mogen in Turkije sinds 2009 geen gerechten met rauw vlees meer worden verkocht. Omdat ze nu, ook in Turkije, geheel vegan zijn, worden de balletjes ook wel yalancı (leugenaar) çiğ köfte genoemd.

Çılbır – Turks ontbijt van yoghurt met eieren en pittige boter

Dit ontbijt van yoghurt met knoflook, dille, gepocheerde eieren en pittige boter ken je misschien niet wat je komt het niet in elk hotel tegen, maar de luxere hotels hebben het vaak wel op ontbijtmenu. In Turkije staan vrijwel bij elke maaltijd wel brood en yoghurt op tafel. Çılbır eet je ook met brood om door de yoghurt en zachte eidooiers te halen.

Gözleme met spinazie en kaas

Wie in Turkije is geweest, heeft waarschijnlijk ook wel eens op straat of op een markt gözleme gegeten. Dichtgevouwen en gebakken flatbread met een vulling waarvan die met spinazie en kaas het bekendst is. Göz betekent oog en ik heb altijd begrepen dat gözleme zo heet omdat het deeg tijdens het bakken bruine ‘oogjes’ krijgt. Op Wikipedia las ik echter dat göz ook ruimte of compartiment betekent, verwijzend naar een ‘zak’ van deeg met vulling.

Kıymalı pide

Kıyma betekent gehakt en kıymalı dat iets bereid is met gehakt. Een pide is, zoals de meesten denk ik wel weten, een brood of broodje. Kıymalı pide is dus een broodje met gehakt. Zo heb je ook nog kıymalı gözleme; dan is het deeg nog dunner uitgerold en worden ze helemaal dichtgevouwen en vervolgens gebakken op een platte grillplaat. En ook nog kıymalı börek, wat met bladerdeeg is.

Turkse şakşuka

Turkse şakşuka is een makkelijk te maken groentestoof die koud als mezze wordt gegeten. De samenstelling van groenten kan per regio verschillen maar aubergine en tomaat zit er standaard altijd in. Misschien heb je wel eens iets soortgelijks voorbij zien komen met een gepocheerd eitje erin, maar dat is echt een ander gerecht. In het Midden-Oosten, zoals in Israël, bestaat ook shakshouka/shakshuka. Dit is een dikke, pittige tomatensaus met ui en specerijen. En in die saus worden dan eitjes gepocheerd. Vaak wordt dit als ontbijt gegeten. In Israël is het ook een populair avondmaal.

Kısır (bulgursalade)

Kısır (spreek uit: kussur, met een korte u) is een Typische Turkse salade op basis van bulgur. Het lijkt op het Libanese tabouleh met als verschil dat kısır pittig is en nog een friszoete toevoeging heeft, namelijk nar ekşisi. Dit is granaatappelmelasse, een soort dikke siroop. De salade is meestal een onderdeel van een uitgebreide mezze schotel of staat als bijgerecht op tafel.

Mantı

De Turkse variant van tortellini. Tenminste, ik ken het als Turks gerecht. Deze gevulde deegballetjes worden echter in meerdere landen en regio’s gemaakt, zoals Centraal-Azië, Afghanistan, het Midden-Oosten en sommige Oost-Europese landen. De vulling kan van land tot land variëren maar vlees zit er altijd in, meestal lams- of rundergehakt. In Turkije zijn mantı qua grootte redelijk gelijk aan normale tortellini en traditioneel wordt het daar gegeten met een yoghurtsaus waar nog wat pittige gesmolten boter overheen wordt gedruppeld.

Turkse rijst

Rond deze tijd van het jaar zie ik het altijd in de zoekstatistieken dat er weer veel mensen naar Turkije zijn geweest en op zoek gaan naar een recept voor Turkse rijst. Şehriyeli pilav in het Turks. Heel anders dan de droge rijst zoals wij het meestal eten want dit wordt gemaakt met boter en arpa şehriye. Dit is een soort pasta van tarwegries ter grote van een rijstkorrel wat ook in Italië wordt gebruikt. Daar is het bekend als orzo of rissoni.

Adana kebab

Adana kebab is een spies van pittig gegrild gehakt uit, zoals de naam al zegt, de stad Adana, de vijfde grote stad van Turkije. Het wordt doorgaans gemaakt van lamsgehakt en soms kalfsgehakt, maar je kunt ook gewoon rundergehakt gebruiken. Traditioneel wordt Adana kebab geserveerd op heel plat Turks brood, platter dan het ronde Turkse brood zoals je overal ziet.

Döner kebab

Wie eet het niet zo af en toe: een broodje döner kebab. Voor de snelle, vette trek of na een nacht stappen. Maar wist je dat je het ook gemakkelijk zelf kunt maken van gehakt? Het kost weinig tijd en moeite. Het is natuurlijk niet exact hetzelfde als wanneer je het als street food koopt. Tenzij je zo’n heel groot draaiend spit in je keuken hebt, maar dat zal vast niet 😉 Echt ambachtelijk gemaakte döner kebab wordt ook niet gemaakt van gehakt, maar van dunne laagjes vlees met vet die met de hand om een spit worden gevormd. In Europa (met name in Duitsland) wordt echter ook op grote schaal fabrieksdöner gemaakt en dat is dan toch wel van gehakt.

Lees ook vakantiegerechten uit:

Advertentie
 

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

*